Etilen-Nafta makasında haftalık yüzde 14,2 artış yaşandı

Marbaş Menkul Değerler'in petrokimya sektörüne yönelik hazırladığı analizde, Meksika'daki arz sorunlarından ABD'deki dondurucu soğukların üretime etkisine kadar geniş bir çerçevede sektör dinamikleri değerlendirildi. Sektördeki üretim kapasitesinin Avrupa’dan Asya’ya kayışına ve yeni yatırımlara ilişkin şu bilgiler verildi:

"27 Ocak itibarıyla ortalama Etilen-Nafta makasının geçtiğimiz haftaya göre yüzde 14,2 artış göstererek 257 dolar bandına yükseldiğini görüyoruz. Sektör özelinde belirleyici olan majör haber akışları; Sistemik Arz Çöküşü ve Atıl Kapasite Krizi: Meksika'da devlet petrol şirketi Pemex'in hammadde (besleme stoğu) arzındaki yetersizlik, petrokimya üretiminde yıllık yüzde 34,2'lik dramatik bir düşüşe ve tesislerin verimsiz çalışmasına neden olarak; tarımdan ambalaja, otomotivden inşaata kadar tüm ulusal sanayi değer zincirini yüksek maliyet ve girdi kıtlığı baskısı altına soktuğunu görmekteyiz.

Yüksek faiz oranları, imalat sektöründeki daralma ve ticaret politikalarındaki belirsizlik nedeniyle küresel kimya piyasası dördüncü yılına giren bir durgunluk içinde. Arz Fazlası küresel etilen ve polietilen döngüsünün en erken 2028 yılına kadar dip noktasına ulaşamayabileceği öngörülüyor. Asahi Kasei, Mitsui Chemicals ve Mitsubishi Chemical; Batı Japonya'daki iki etilen üretim tesisinde üretim kapasitesini optimize etmek ve karbonsuzlaşmayı teşvik etmek amacıyla temel bir anlaşma imzaladı. 

Houston ve ABD Körfez Kıyısı'nda Dondurucu Soğuklarla beraber tesislerin kontrollü kapanmaya gittiğini görüyoruz. Kanada'nın ABD'ye kimya ve plastik ihracatı Kanada'nın petrokimya üretiminin yüzde 80'ini oluşturduğu için ABD-Kanada ticari savaşının petrokimya sektörü üzerindeki olası etkilerinin gündeme geldiğini görülüyor. Avrupa'da otomotiv ve inşaat gibi ana sektörlerden gelen talebin zayıf seyretmesi, etilen fiyatlarının yukarı yönlü hareketini kısıtlıyor. Alıcılar, ihtiyaca göre alım stratejisini sürdürüyor.

Kasım 2025'te INEOS, Güney Fransa'daki Lavera tesisinde bulunan buhar kraker ünitesini modernize etmek için 250 milyon Euro’luk bir yatırım programı açıkladı. INEOS, Avrupa’daki enerji maliyetlerinin ABD’ye kıyasla elektrikte 3 kat, doğal gazda ise 5 kat daha yüksek olduğunu vurgulayarak, bu modernizasyonun tesisin hayatta kalması için kritik olduğunu belirtti.
 Sektör analistleri (ICIS ve ADI Analytics), küresel arz fazlasının 2026 boyunca hissedilmeye devam edeceğini ve kapasite kullanım oranlarının çok düşük seviyelerde kalacağını öngörüyor.

Antwerp’teki 4 milyar Euro’luk "Project ONE" etan kraker projesi, inşaatın en yoğun aşamasına girdi. Avrupa'nın son yirmi yıldaki en büyük petrokimya yatırımı olan tesis, yıllık 1,5 milyon ton etilen üretecek. 2026 sonunda faaliyete geçmesi beklenen tesis, Avrupa'daki en iyi krakerlerden yüzde 50 daha düşük karbon ayak izine sahip olacak şekilde tasarlandı.

Alman kimya devi BASF, Güney Çin'in Guangdong eyaletine bağlı Zhanjiang şehrinde yeni inşa edilen ve "Verbund" sahası olarak bilinen üretim tesisinde, yıllık 1 milyon ton etilen kapasiteli bir buharlı krakeri işletmeye aldı. Arz yönlü sorunun yanında üretimin Avrupa’dan Asya’ya kayışın adımlarını izlemekteyiz.

Suudi Arabistan Finans Bakanlığı'na göre, Jafurah sahası Aralık 2025'te 1. Aşama üretimini günlük 450 milyon kübik feet kapasiteyle devreye alarak kritik bir dönüm noktasına ulaştı. Amiral petrokimya kompleksi, Aramco ve TotalEnergies'in Jubail'deki SATORP rafinerisinde entegre rafineri ve kimyasal üretimine yönelik 11 milyar dolarlık yatırımını temsil ediyor."